از آن مقام استعفا داده است . « 1 » با تكيه بر اين مآخذ ، مىتوان گفت كه أجداد قاضى صاعد همه عالمان ديني واز فقهاى اسلامى در اندلس بوده‌اند ودست‌كم گذشته از خود وى وجدّش عبد الرحمن دو تن ديگر از اين خاندان نيز كه صاعد نام داشته‌اند ، مثل خود أو در زمان خويش ، علاوة بر برجستگى در فقاهت منصب رسمي قضاوت نيز داشته‌اند . بنى تغلب يكى از بزرگترين قبايل عدنانى عرب شمالي شبه جزيرهء عربستان بوده‌اند كه در قبل از اسلام از آيين مسيحيت پيروى مىكرده‌اند . از اينكه أجداد قاضى صاعد چگونه وچه زماني از شام به اندلس درآمده‌اند ، اطّلاعى نداريم ، ولى مىتوان احتمال داد كه در هنگام فتوحات اسلامى در پايان سدهء يكم هجرى به اندلس وارد شده باشند . « 2 » از نسبت جيّانى قاضى صاعد ، ابن بشكوال چيزى مطرح نكرده است ؛ « 3 » ولى ياقوت « 4 » از وى با همين نسبت ياد كرده است . همچنين صفدى « 5 » ، أساسا شرح زندگانى وى را تحت عنوان : قاضى طليطله الجيّانى آورده وافزوده است كه أو به عنوان جيّانى معروف است « 6 » ؛ ولى منابع ديگر هيچ‌كدام ، مثل ابن بشكوال از اين نسبت سخنى نگفته‌اند . روشن است كه جيّانى به جيّان منسوب است كه آن را به فتح جيم وتشديد ياء يعنى ، بر وزن « فعّال » ضبط كرده‌اند وآن را استانى از اندلس واقع در ميان استانهاى غرناطة ، طليطله ومرسيه دانسته‌اند « 7 » كه امروزه نيز نام مركز استانى است در اسپانيا به همين نام « 8 » واز آن در دوران اسلامى عالمان بزرگى ، همچون محمّد بن مالك طائى جيّانى اندلسى ، ناظم الألفية في النحو برخاسته‌اند وأبو الفداء آن شهر را در أوج ارتفاع واستوارى ودر مشرق قرطبه وبه فاصله پنج روز راه از آن شهر ذكر كرده است « 9 » ؛ ولى اين كه به چه علّت قاضى صاعد بدانجا انتساب يافته ، هيچ معلوم نيست .

--> ( 1 ) . همان جا . ( 2 ) . بوعلوان ، 11 . ( 3 ) . نك : 2 / 232 . ( 4 ) . معجم الأدباء ، 5 / 86 ، 6 / 82 . ( 5 ) . 16 / 232 . ( 6 ) . همان جا . ( 7 ) . أبو الفداء ، تقويم البلدان ، 176 - 177 . ( 8 ) . neaJ ( 9 ) . همان‌جا .